„AI zabije fotografię”. „To koniec prawdziwych zdjęć”. „Nie warto kupować aparatu”. Słyszę te hasła coraz częściej – zwykle w formie krzyczących nagłówków, które mają wywołać strach. Tyle że strach nie jest argumentem – jest emocją. A fotografia, nawet ta najbardziej emocjonalna, potrzebuje czegoś więcej: myślenia i uczciwych definicji. Jako fotograf krajobrazu i natury, pracujący głównie na Podlasiu, mam do tematu AI podejście bardzo proste: to narzędzie. Ani zbawienie, ani koniec świata.
Narzędzie nie ma moralności
W fotografii – tak samo jak w życiu – narzędzia nie mają kręgosłupa moralnego. Ma go człowiek. Można używać noża do pracy w kuchni, ale można zrobić nim krzywdę. Można też mieć aparat i robić nim piękne, uczciwe zdjęcia – albo świadomie za pomocą grafiki wprowadzać ludzi w błąd. To my decydujemy, czy technologia służy do tworzenia, czy do oszustwa.
Fotografia vs. Grafika: Postawmy wyraźną granicę
W dyskusji o AI ciągle mieszają się dwa elementy, co wprowadza chaos. Warto go uporządkować:
-
Fotografia powstaje z rejestracji światła w konkretnej chwili i miejscu, przez obiektyw i matrycę. To „malowanie światłem”.
-
Obraz generowany przez AI to twór obliczeniowy – grafika stworzona na podstawie danych i wzorców.
To, że te grafiki wyglądają jak fotografie, nie jest magią. AI uczy się na obrazach wykonanych wcześniej przez ludzi. Jeśli ktoś tworzy obraz w generatorze i podpisuje go jako „zdjęcie z pleneru”, to problemem nie jest technologia, lecz brak uczciwości autora. To nie AI jest oszustem. Oszustem jest człowiek, który kłamie.
Przeczytaj też: Te aplikacje niesamowicie ułatwiają fotografowanie w plenerze. A nie wszyscy je znają
Czego algorytm nigdy nie zastąpi?
Czy AI zabierze nam fotografię? W pewnym zakresie tak – tam, gdzie liczy się szybka ilustracja czy reklama. Ale fotografia ma coś, czego grafika nie ma i długo mieć nie będzie: kontakt z rzeczywistością i prawdę doświadczenia.
Fotografowanie to nie tylko plik na dysku. To:
-
decyzja, po co w ogóle idę w teren,
-
cierpliwość w czekaniu na światło,
-
smak poranka, w którym mgła pachnie, jest zimno, a słońce wychodzi dokładnie w szczelinie chmur.
AI może wygenerować „mgłę nad rzeką”, ale nie da Ci radości z jednej udanej sceny na sto prób. Nie da Ci życia przeżytego uważnie.
Poznaj skuteczne techniki kreatywnego fotografowania.
Sprawdź mój kurs fotografii online.
Poznaj Pakiet Kursów i Zaoszczędź 1000 zł
Historia lubi się powtarzać
Pamiętacie, jak Photoshop miał „zabić” fotografię? Albo kiedy pojawiały się aparaty cyfrowe, autofokus czy smartfony? Za każdym razem słyszeliśmy o końcu świata. I co? Fotografia nie umarła. Zmieniła się. Część rzeczy uproszczono, ale fotografowanie jako ludzka potrzeba zatrzymania chwili pozostało nietknięte.
AI w pewnym sensie jest w naszych aparatach od dawna – rozpoznawanie twarzy czy inteligentne odszumianie to przecież algorytmy. Jeśli narzędzie skraca czas żmudnych czynności technicznych, to ja się cieszę. Bo dzięki temu mam więcej czasu na plener. A to nie program wychodzi o świcie w deszcz.
Prawdziwej fotografii nie zabije technologia
Sztuczna inteligencja nie unieważni fotografii, bo fotografia jest drogą do uważniejszego patrzenia. Paradoksalnie, im więcej będzie w sieci sztuczności, tym cenniejsza stanie się prawda i autentyczność. Wzrośnie znaczenie wiarygodnych autorów i transparentności.
Dopóki człowiek chce wyjść w teren, poszukać światła i opowiedzieć o świecie widzianym własnymi oczami, dopóty fotografia ma się świetnie. Jeśli ktoś mówi inaczej – cóż, najczęściej mówi to z wygodnego fotela.
Ja wolę iść w plener. Do zobaczenia!
Pamiętaj, że mój blog jest bogatym źródłem informacji i inspiracji dla fotografów.
Prawdziwy człowiek – Prawdziwa fotografia
Jeżeli cenisz treści, które dla Ciebie przygotowuję,
masz możliwość wyrażenia swojego uznania,
na przykład poprzez zafundowanie mi symbolicznej, wirtualnej kawy.
