Zakup nowego obiektywu zmiennoogniskowego często sprowadza się do jednego pytania: wybrać zoom ze światłem f/2.8 czy f/4? Różnica nie dotyczy wyłącznie ceny, ale także wagi, rozmiaru i możliwości podczas fotografowania. Wyjaśniam, kiedy warto dopłacić do jaśniejszego szkła, a kiedy obiektyw f/4 okaże się rozsądniejszym wyborem.
Krótka historia zoomów f/2.8
Dla tych, którzy dopiero wchodzą w świat bardziej zaawansowanej fotografii, pozwólcie że dodam odrobinę kontekstu. Przez długi czas obiektywy zmiennoogniskowe po prostu były słabe pod względem optycznym, a poważni fotografowie starali się ich unikać. Dopiero pod koniec lat 80. XX wieku firmy Nikon i Canon zaczęły wprowadzać zoomy ze stałym światłem f/2.8 o bardzo dobrych parametrach. Te nowe zoomy były o klasę lepsze od swoich wcześniejszych odpowiedników o zmiennym świetle. Stworzyło to na rynku przepaść oddzielającą szkła profesjonalne o bardzo dobrej jakości na ogół z tzw. stałym światłem f/2.8 od popularnych zoomów (np. ze zmiennym światłem f/3.5–5.6 itp.).
Z czasem rosnąca rzesza świadomych fotografów pragnęła jakości profesjonalnej optyki, ale tańszych i mniejszych. Poszukiwano trzech kluczowych cech takiego obiektywu: doskonałej jakości obrazu, solidnej konstrukcji oraz stałej maksymalnej przysłony. Nie bez znaczenia jest też fakt niższej ceny zoomów o mniejszej jasności.
Nikon Z6 / NIKKOR 24-70 f/4 S użyta przysłona f/8
Dlaczego stała maksymalna przysłona jest tak pożądana?
Stała maksymalna przysłona ma ogromne znaczenie dla uzyskania spójnych ekspozycji podczas pracy w trybie manualnym. Używanie obiektywu, który podczas „zoomowania” nagle domyka przysłonę, potrafi całkowicie zrujnować precyzyjnie ustawione parametry ekspozycji. Stałe światło – niezależnie czy to f/2.8 czy f/4 – gwarantuje spójną ekspozycję na każdej ogniskowej. Dotyczy to głównie fotografowania z maksymalnie otwartą przysłoną. Ponieważ to właśnie w takich warunkach wykonuje się wiele zdjęć, jest to aspekt absolutnie kluczowy.
Przeczytaj też: Najtrudniejsze ustawienie aparatu? Czas ekspozycji wcale nie jest taki straszny
Wybór w praktyce: f/2.8 kontra f/4
Wraz z dynamicznym rozwojem technologii matryc aparatów cyfrowych utrata jednego stopnia przysłony stawała się coraz mniejszym kompromisem. Przyznaję obiektywnie, że szkła f/4 nie mają wiele do zaoferowania osobom, które oczekują ekstremalnie małej głębi ostrości. Jednak dla wielu popularnych zastosowań będzie ona co najmniej odpowiednia. Dla wielu z nas obiektywy f/4 stanowią idealny złoty środek między jakością, rozmiarem, wagą a ceną. Sprawdzają się wybornie w fotografii krajobrazowej, w podróży i przy szerokiej gamie zadań ogólnego przeznaczenia.
Krótka ściągawka – co wybrać?
Aby ułatwić Ci podjęcie decyzji, przygotowałem proste zestawienie. Wybór sprowadza się do tego, co i w jakich warunkach najczęściej fotografujesz.
Wybierz obiektyw ze światłem f/2.8, jeśli Twoim głównym tematem są:
-
Ludzie w ruchu i reportaż: Fotografia ślubna, uliczna czy eventowa, gdzie musisz „zamrozić” dynamiczną akcję krótkim czasem otwarcia migawki (np. 1/500 s lub krótszym).
-
Sporty w halach, koncerty: Gdzie sztuczne oświetlenie wymaga łapania każdego dostępnego fotonu.
-
Astrofotografia: Przy fotografowaniu nocnego nieba każda działka światła ma ogromne znaczenie dla jakości obrazu.
-
Klasyczny portret: Kiedy zależy Ci na bardzo mocnym odcięciu modela od tła (tzw. papierowa głębia ostrości) – chociaż tutaj polecam po prostu obiektyw stałoogniskowy o f/1/8.
oraz masz odpowiedni budżet na tego typu wydatek.
Poznaj skuteczne techniki kreatywnego fotografowania.
Sprawdź mój kurs fotografii online.
Poznaj Pakiet Kursów i Zaoszczędź 1000 zł
Wybierz obiektyw ze światłem f/4, jeśli skupiasz się na:
-
Krajobrazie i architekturze: I tak zazwyczaj będziesz domykać przysłonę (do f/8, f/11), aby uzyskać dużą głębię ostrości.
-
Podróżach i wędrówkach: Kiedy zabierasz sprzęt na wielogodzinny marsz czy wypad w stylu bushcraftowym, różnica w wadze i gabarytach jest kolosalna. Plecak staje się znacznie lżejszy.
-
Fotografii studyjnej: Pracując z lampami błyskowymi, na ogół rzadko schodzi się poniżej przysłony f/5.6.
-
Statycznych motywach w słabym świetle: Brak światła bez problemu zrekompensujesz, wydłużając czas naświetlania (jeśli używasz statywu) lub delikatnie podbijając czułość ISO, co dla współczesnych matryc nie stanowi problemu.
a także masz ograniczony budżet, ale nadal potrzebujesz zoomu o dobrych parametrach.
Nikon Z7_2 / NIKKOR 14-30 f/4 S użyta przysłona f/16
Jak zdecydować? Kluczem jest Twój temat
Większość fotografów bez najmniejszego problemu poradzi sobie z obiektywem f/4 przy znakomitej większości tematów. Kiedy zatem zakup f/2.8 jest w pełni uzasadniony? Wtedy, gdy fotografujesz przede wszystkim np. dużo ludzi w ruchu, ale chcesz ten ruch zamrozić oraz w sytuacjach kiedy potrzebujesz np. minimalnej głębi ostrości w swych ujęciach. Fotografowie portretowi, ślubni i uliczni nieustannie walczą o utrzymanie wystarczająco krótkiego czasu otwarcia migawki, aby zamrozić ruch obiektu. Zoom ze stałym światłem f/2.8 wybiera się w sytuacjach kiedy oczekujesz bezkompromisowej jakości, bo parametry wielu zoomów z f/2.8 są imponujące!
Pamiętaj: nie ma znaczenia, jak znakomitą stabilizację ma Twój aparat czy obiektyw – to krótki czas otwarcia migawki „zamraża” obiekt. Natomiast stabilizacja niweluje jedynie ruch ciała fotografa. Obiektyw f/2.8 przy tzw. „pełnej dziurze” przepuszcza na matrycę dwukrotnie więcej światła niż f/4, co przy pełnym otworze pozwala na skrócenie czasu naświetlania o połowę. Jeśli jednak często pracujesz ze statycznymi motywami, obiektywy f/4 zapewnią Ci bardzo zbliżoną ostrość i solidną konstrukcję w lżejszej obudowie. Ewentualną stratę światła z łatwością zrekompensujesz, wydłużając czas o jeden stopień albo rozjaśniając zdjęcie poprzez wzmocnienie ISO.
Czego używam na co dzień?
W swoim systemie Nikon Z używam przede wszystkim szkieł f/2.8 (jak świetny NIKKOR Z 14-24mm f/2.8 S, 24-70 mm SII czy 70-200 mm S). Przez pewien czas korzystałem także z 24-70 f/4 S oraz 14-30 mm S i również wykonałem nim kilka ciekawych zdjęć.
Przed wyborem: im dokładniej przeanalizujesz to, co najczęściej gości w Twoim kadrze oraz jak i kiedy fotografujesz, tym łatwiej będzie Ci dobrać narzędzia, które po prostu pomogą Ci robić jeszcze lepsze zdjęcia.
Moje NAJNOWSZE ZDJĘCIA znajdziesz w GALERII na stronie: https://waskiel.pl/podlasie/
Pamiętaj, że mój blog jest bogatym źródłem informacji i inspiracji dla fotografów.
Prawdziwy człowiek – Prawdziwa fotografia
Jeżeli cenisz treści, które dla Ciebie przygotowuję,
masz możliwość wyrażenia swojego uznania,
na przykład poprzez zafundowanie mi symbolicznej, wirtualnej kawy.
