Dlaczego fotografować w RAW? JPEG czy RAW?

Oto trzy podstawowe typy plików, w których zapisywane są zdjęcia na karcie pamięci aparatu: JPEG, RAW i czasami TIFF. Najczęściej domyślnie w aparacie ustawiony jest format JPEG. Wybór innych formatów –  wymaga indywidualnego wyboru właściciela aparatu. Od tego jaką podejmiemy decyzję na tym etapie zależy finalna jakość naszych zdjęć. Namawiam do fotografowania w RAW a niżej postaram się wyjaśnić z jakich powodów.

 

Popatrz uważnie na powyższy schemat. Postarałem się na nim pokazać jak powstają pliki cyfrowych obrazów zapisywane na kartach naszej pamięci. Powinien Ci pomóc w zrozumieniu jak tworzone są pliki RAW, TIFF i JPEG. Najogólniej zapisane na kartach pamięci zdjęcia w formacie JPEG lub TIFF są właściwie plikami cyfrowymi RAW poddanymi obróbce przez procesor aparatu. Procesor aparatu przetwarza materiał dostarczony przez matrycę, korygując go zgodnie z wartościami parametrów wybranych uprzednio przez użytkownika i ustawionych przez niego w aparacie, przed wykonaniem zdjęcia np. kontrast, odszumianie,  nasycenie barw, wyostrzenie, balans bieli stosowanie efektów wizualnych i itp. RAW to zapis pozbawiony tych ustawień. To czego nie zrobił procesor obrazu musi zrobić w przyszłości fotograf podczas pracy w cyfrowej ciemni.

Pobierz, Przeczytaj i Zmień
Twój Sposób Fotografowania!

 

JPEG – skompresowany i bardzo użyteczny

Najbardziej popularny JPEG jest bardzo wygodnym sposobem zapisu zdjęć na kartach pamięci ale posiadającym pewne wady. Najpoważniejszą jest kompresja. Przy powstawaniu JPEG stosuję się  tak zwaną kompresję stratną czyli usuwane są z niego pewne informacje o obrazie. Dzięki niej plik jest wprawdzie mniejszy (może zapisać się na karcie szybciej i można zmieścić na niej więcej plików niż stosując np. RAW czy TIFF) ale jednocześnie jest uboższy o pewne dane nie widoczne “gołym okiem” przede wszystkim w obrębie barw. Zauważcie także, że im więcej szczegółów na zdjęciach tym dadzą się one mniej skompresować ponieważ JPEG grupuje osobno informacje o kolorze i osobno o detalach geometrii a następnie kompresuje mocno kolory a znacznie mniej szczegóły geometryczne. Niebezpieczeństwem są pojawiające się w przypadku nawet niewielkich kompresji tzw. artefakty, czyli efekty wizualne pogarszające odbiór obrazu. Widoczne są one szczególnie przy delikatnych i płynnych przejściach w kolorach, delikatnych szczegółach np. liniach, fotografiach przedstawiających regularne struktury.

Efekt nadmiernej kompresji plików JPEG – artefakty

Warto także pamiętać, że JPEG zawsze współpracuje z 8 bitową głębią kolorów. Co nie przeszkadza finalnemu obrazowi (odpowiada temu co może widzieć człowiek) ale w trakcie obróbki w cyfrowej ciemni lepiej jest używać większej głębi kolorów m.in. dla uzyskania lepszej jakości przejść tonalnych (to umożliwia np. RAW).

Ponadto ustawienia aparatu wybrane przed zrobieniem zdjęcia są uwzględniane w zapisywanym pliku. Procesor aparatu przetwarza materiał dostarczony przez matrycę, korygując go zgodnie z wartościami parametrów wybranych uprzednio przez użytkownika, przed wykonaniem zdjęcia np. kontrast, odszumianie, nasycenie barw, wyostrzenie, balans bieli stosowanie efektów wizualnych i itp. Czyli pliki JPEG zapisane na karcie są całkowicie i w zasadzie nieodwracalnie wywołane. Jest to zdjęcie natychmiast widoczne na podglądzie oraz niezwłocznie można je drukować lub przesłać emailem. Jest to ogólnie bardzo dobry format dla większości codziennych zastosowań oraz np. dla fotografów sportowych lub innych reporterów kiedy trzeba pracować z dużą serią zdjęć a potem szybko należy je przesłać do redakcji. Wadą JPEG jest ograniczona możliwość ich edycji w programach graficznych i większa podatność na prześwietlenia niż np. plików RAW.

Często zapomina się, że w trakcie obróbki, że JPEG otwarty i ponownie zapisany w takim samym formacie i z takim samym stopniem kompresji zmieni się! Ponownie zostanie poddany kompresji! Dlatego natychmiast po otwarciu pliku JPEG w programie graficznym należy go zapisać w bezstratnym formacie np. psd w Photoshopie albo co najmniej w TIFF (jeżeli nasz program graficzny nie posiada własnego bezstratnego typu plików).

W menu aparatu możemy wybrać w jakim formacie zapisane
zostanie nasze zdjęcie. Przykład menu Nikona

Pliki JPEG mają różne stopnie kompresji oraz można je zapisywać na karcie w różnych wielkościach (rozmiar podany w pikselach). Najczęściej aparaty dają nam możliwość wybrania 3 opcji wielkości plików JPEG oraz ich 3 stopni kompresji. Możemy zatem sami wybrać jak mały będzie nasz plik oraz jak bardzo zostanie skompresowany. Trzeba tylko uważać aby nie wybrać bez potrzeby opcji kiedy zapisywać będziemy bardzo mocno skompresowane pliki (niska jakość opisana np. jako BASIC) oraz małych rozmiarów (np. S – mały) a mamy zamiar
robić z nich duże odbitki lub chcielibyśmy nasze zdjęcia w przyszłości pokazać w prasie. Przy takich ustawieniach otrzymamy małe i bardzo skompresowane (złej jakości) zdjęcia i powiększyć się już ich potem nie da. Sądzę, że najlepiej posługiwać się zawsze ustawieniami gwarantującymi wysoką jakość plików JPEG kompresja o
najmniejszych startach oraz największy format zdjęcia (jego wielkość). Pomniejszyć zawsze się da a powiększenie rozmiarów JPEG bez negatywnego wpływu na jego jakość jest niemożliwe!

Podstawowe zalety JPEG: 

Małe pliki gotowe do pokazania i przesłania np. mailem lub pokazania w Internecie

Potrzebują niewielkiej obróbki w programach graficznych (dokadrowanie, niewielka korekcja kontrastu i kolorów, czyszczenie np. z brudów  na matrycy, wyostrzenie)

Szybkość zapisu umożliwiając wykonanie długich i szybkich serii zdjęć

Podstawowe wady JPEG:

Kompresja, która jest zaletą może stać się jego wadą kiedy zależy nam na obrazie bardzo wysokiej jakości,

Nie nadaje się do zapisu wersji roboczych zdjęć,  ponieważ obsługuje “tylko” 8 bitową głębię kolorów oraz nie ma możliwości odtworzenia w JPEG-u informacji, których tam nie było ponieważ zniknęły podczas kompresji stratnej,

Mała tolerancja na prześwietlenia i niedoświetlenia,

Kiedy stosować pliki JPEG. Podczas fotografowania w bardzo dobrych warunkach oświetleniowych, kiedy w jednej scenie nie występują np. różne rodzaje światła, podczas wykonywania zdjęć “pamiątkowych” na imprezach. Wtedy, kiedy chcemy wykorzystać największą szybkość zdjęć seryjnych. Kiedy nie zamierzamy pracować potem z powstałym plikiem graficznym czyli działać w “cyfrowej ciemni” – czyli w 90% amatorskich zastosowań.

TIFF – nie wiadomo do czego?

Już coraz rzadziej spotykany w aparatach. Niepopularny wśród fotografujących. Zresztą zupełnie słusznie. Jest to format bezstratny – czyli piki są bardzo duże oraz zapisywane są z uwzględnieniem ustawień aparatu – podobnie jak JPEG (czyli całkowicie wywołane). Fotoamator nie znajdzie dla nich praktycznego zastosowania. Natomiast TIFF jako pliki bezstratne znakomicie nadają się do przechowywania zdjęć jako “pliki półprodukty” oraz do druku.

RAW – największe możliwości

RAW, czyli surowe pliki, plik zapisu sygnału z matrycy w czystej postaci sprzed ingerencji procesora obrazu. Nie ma w nim informacji nawet o kolorze pikseli. Bardzo namawiam do fotografowania i zapisywania plików w formacie RAW (dla początkujących RAW+JPEG). Jest to format bezstratny z odwracalnym algorytmem (mogący być poddanym kompresji ale jeszcze raz powtórzmy bezstratnej – np. Nikon czy SONY mają RAW o różnych stopniach kompresji). Nazywany jest cyfrowym negatywem ponieważ aby zobaczyć co zawiera trzeba go wywołać w cyfrowej ciemni. Obraz RAW na wyświetlaczu naszego aparatu jest tylko jego przybliżoną symulacją. Podobnie jak histogram jasności nie jest odzwierciedleniem wyglądu RAW a jedynie pliku JPEG.

W tym Canonie wybrano do fotografowania plik RAW+JPEG

RAW jest zwany cyfrowym negatywem także z innego powodu: umożliwia wielokrotne i jak napisałem wyżej całkowicie odwracalne  uzyskiwanie różnych wersji  zdjęć z tego samego cyfrowego pliku.  Ustawienia aparatu nie są zapisane w pliku jak to ma miejsce w przypadku JPEG czy TIFF lecz w zewnętrznym zestawie parametrów czyli są to nieprzetworzone dane. To czego nie zrobił aparat musi zrobić fotograf. Zatem otwiera go w dedykowanym do wywoływania RAW programie graficznym a potem w trakcie obróbki może wybrać ustawienia np. balansu bieli,
kontrastu, odszumienia, kolorystyki i ostrości, można dokonać korekty wad obiektywów oraz korekcji obrazu (coraz częściej fragmentów).

Najważniejsze dla fotografa jest to, że pliki RAW mają po wywołaniu większą rozpiętość tonalną, lepszą przestrzeń barwową i pozwalają na lepszą ekspozycję szczegółów, można je wyostrzyć i odszumić.  Jednak efekty są widoczne po obróbce (wywołaniu) i oszlifowaniu w programie graficznym.

Wynik swoich prac może zapisać w nowym pliku JPEG, PSD lub TIFF ale informacja zawarta w oryginalnym RAW pozostała nie zmieniona. RAW jest mniej czuły na prześwietlenia niż JPEG (proszę pamiętaj przypomina jeszcze raz, że podgląd histogramu to w większości aparatów podgląd jasności plików JPEG a nie RAW) . Po prostu większy zakres dynamiczny plików w formacie RAW (niż JPEG czy TIFF) – umożliwia uratowanie lekko niedoświetlonych lub prześwietlonych zdjęć. Parametry istotne z punktu widzenia fotografa – takie jak balans bieli, kontrast itp. możemy dobrać podczas wywołania pliku,  Obsługiwanie bardziej pojemnej głębi kolorów (12 albo 14 bitów) niż JPEG, lepiej wpływającej na jakość finalnych zdjęć np. łagodniejsze przejścia tonalne. Specjalistyczne programy graficzne mają lepsze algorytmy niż oprogramowanie aparatu np. przetwarzania kolorów, do odszumienia, wyostrzenia,  korekty obiektów (np. aberracji chromatycznej) Z tego samego pliku możemy tworzyć różne obrazy i zapisywać je w odmiennych formatach Ułatwiona zbiorowa edycja plików o takich samych parametrach

Podstawowe wady RAW: 

RAW są duże i wolniej się zapisują na karcie pamięci oraz zajmują więcej miejsca niż JPEG

Nie można użyć, pokazać zdjęcia wprost z karty pamięci aparatu

RAW zajmuje dużo miejsca na dysku komputera i dłużej się otwierają i zapisują. Czasami potrzebny jest bardziej wydajny komputer do ich wywołania i obróbki 

 Należy także pamiętać, że niezbędny jest dodatkowy czas poświęcony na pracę przy komputerze w trakcie wywołanie plików RAW.

Ponieważ każdy z producentów stosuje własny i odmienny od innych format plików RAW (np. Nikon NEF, Canon CR2, Sony ARW) firma Adobe zaproponowała ich standaryzację poprzez nową ich odmianę DNG (skrót z ang. digital negative). Jednak jego przyjęcie idzie bardzo opornie. Firmą wspierającą od początku format DNG był Pentax wprowadzając ten format zapisu w modelach K10D, K200D i późniejszych.

Do pracy z RAW-ami niezbędne jest odpowiednie oprogramowanie. Proszę pamiętaj, że z reguły na płycie dołączonej do aparatu masz program do wywoływania RAW. Popularnymi specjalnie przeznaczonymi programami do wywoływania RAW-ów są Adobe Photoshop Lightroom oraz Apple Aperture (Mac), ale istnieje także wiele innych ciekawych produktów. W Photoshop i Photoshop Elements jest wywoływarka Camera RAW.

Kiedy fotografować w RAW? No cóż bardzo gorąco zachęcam dostałego fotografowania w RAW! Rozumiem wątpliwości – czy potrafię sam wywołać – ale tylko fotografowanie a potem samodzielne wywołanie RAW umożliwia wykorzystanie potęgi cyfrowego zdjęcia.

Jeżeli boisz się skoku na “głęboką wodę” zastosuj zapis RAW+JPEG. Wywoływania RAW nie jest tak skomplikowane jak się na pozór wydaje. Oczywiście potrzeba poświęcić trochę czasu na naukę i nauczyć się myślenia finalnym obrazem. Jednak dwa podstawowe atuty: jakość obrazu i możliwość podejmowania kluczowych decyzji już po wykonaniu zdjęcia powinne przemówić do każdego fotografującego aby stosować RAW już od dziś!

UWAGA NA MITY!

RAW nie jest antidotum na złe fotografowanie!  RAW tylko pomaga – nie zastępuje umiejętności fotografa. Nie jest to żadna cudowna metoda na uzyskanie świetnych zdjęć dla osób, które nie potrafią fotografować. Nie pomoże on osobom, które nie potrafią zrobić zdjęcia dobrze skomponowanego oraz o dobrze pomyślanej ekspozycji.

Marek Waśkiel

Jeszcze więcej porad dla fotografów znajdziesz zawsze tutaj na fotoblogu: waskiel.pl zapraszam do odwiedzin!

 

MAREK WAŚKIEL – fotografik i stale podróżujący dziennikarz. Współpracował z magazynami National Geographic, Podróże, Maxim, Focus, Dom i Świat oraz wieloma innymi tygodnikami i dziennikami. Był fotoedytorem w miesięczniku Podróże i zastępcą redaktora naczelnego w magazynie Poznaj Świat. Popularyzator wiedzy o fotografii prowadzący warsztaty i kursy, autor kilku albumów fotograficznych, poradników fotograficznych oraz przewodników turystycznych. Miłośnik Polski Wschodniej i dawnych Kresów Rzeczypospolitej. Obecnie jest red. naczelnym magazynu FotoGeA.com

Najnowsze zdjęcia Marka Waśkiel na FB

Mój Kanał na YouTube 

Pobierz, Przeczytaj i Zmień
Twój Sposób Fotografowania!

TO TEŻ JEST BARDZO CIEKAWE:

Author: Marek Waśkiel

Share This Post On

10 komentarzy

  1. TIFF – po co…
    Witam – temat stary, ale spróbuję dopowiedzieć – może komuś się przyda…
    JPG zapisuje kolory na 8 bitach, a TIFF może zapisywać kolory używając 16 bitów na każdy…
    wprawdzie w samym aparacie rzeczywiście jest on bez sensu – znacznie lepiej użyć RAWa, ale…
    RAWy (oprócz DNG) mają format specyficzny dla producentów – inny ma Canon, inny Nikon, inni być może jeszcze inne…
    TIFF jest zestandaryzowany…

    osobiście stosuję następującą sekwencję:
    – w aparacie zapisuję rawy+średni jpg (jpg do przeglądania/podglądów i szybkiego wysłania zdjęcia do odbiorców)

    – do dalszej obróbki konwertuję rawa z aparatu do DNG;
    – DNG obrabiam w Lightroomie lub czymś podobnym,
    – efekty obróbki dng zapisuję w TIFF 16bitowym (są też tiffy 8bitowe);
    – w razie potrzeby tiffa 16 bitowego obrabiam jeszcze w PS/Gimpie
    – po wszystkich obróbkach ostateczny efekt zapisuję do jpg…

    Post a Reply
  2. Odp: Michał
    Michale popatrz uważnie na rysunek otwierający artykuł.On wszystko wyjaśnia. Napisane, że pomiędzy TIFF i RAW nie ma skrajnych różnic jest kolosalną pomyłką. Przecież TIFF jest w gruncie rzeczy JPEG ale przed kompresją! Czyli podczas fotografowania bardzo mało przydatny i nie ma się nad czym rozwodzić!

    Post a Reply
  3. TIFF – nie wiadomo do czego?
    Poświęciłeś autorze temu formatowi zaledwie jeden mały akapit z którego wiele nie wynika. A może właśnie powiedziałeś o nim wszystko?
    Brakuje mi porównania TIFF vs RAW, bo porównanie RAWa z JPGiem to jak porównanie Mercedesa z Maluchem.
    RAW i TIFF nie mają aż tak skrajnych różnic. Chciałbym się dowiedzieć dlaczego / po co fotografować w TIFFie, jaką ma przewagę nad RAWem i jaki jest sens stosowania tego formatu w obecnych lusterkowcach skoro jest to format praktycznie zbędny, skoro to samo uzyskam z RAWa, skoro zajmuje aż tyle miejsca i pewne procesy są nieodwracalne – Quo Vadis TIFF ?

    Post a Reply
  4. Dzięki
    Bardzo fajny i rzeczowy artykuł 🙂 Wiele wyjaśnia

    Post a Reply
  5. Odp/ Dynamika tonalna
    Portale prowadzące testy z reguły podają szczegółowe procedury testów i opisy do swoich wykresów. Ponieważ każdy z nich robi to nieco odmiennie myślę, że bezpośrednio w ich opisie najszybciej znajdzie się odpowiedź.

    Post a Reply
  6. Dynamika tonalna
    Na bardzo popularnym polskim portalu są testy aparatów, i ich dynamiki tonalnej. Fotografując w RAW który wykres mnie informuje o jej wartości? Tam są podane cztery.
    Całkowity DR, wysoka jakość, średnia i niska.

    Post a Reply
  7. Dziękuję ! 🙂
    Nareszcie zrozumiałam o co chodzi !!!

    Post a Reply
  8. Odpowiedź/ do Mariusza
    Zawsze najwygodniej wybrać jest RAW+JPEG. Natomiast jeżeli scena wymaga maksymalnej szybkoszczelności aparatu to tylko JPEG.

    Post a Reply
  9. RAW vs, JPEG
    No wreszcie normalnie, da się zrozumieć! Ale do szybkich fotek wakacyjnych (z uśmiechem “reporterskich”)chyba wygodniej i bezpieczniej wybrać RAW (w moim przypadku Pentax – DNG) plus JPEG ?

    Post a Reply
  10. raw
    witam! super wykladnia tematu. Raw daje takie mozliwosci przy dobrym programie do obrobki ze mozna sie bawic i zmieniac praktycznie w niekonczonosc.Wlasciwie caly proces wywolywania w raw uczy ! uczy nas widzenia tego co przedtem bylo dla nas slepota . pozdrawiam

    Post a Reply

Submit a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *