Czy nie zastanawiało Cię jedno zdanie, które jest napisane niemal w każdym podręczniku fotografii: pamiętaj, że najważniejsze jest światło? W tym artykule przeczytasz o roli światła w fotografii, poznasz jego cechy oraz dowiesz się, jak wykorzystać je w celu tworzenia wspaniałych kadrów.

Światło w fotografii

Obraz przedstawiający, jak wykorzystać światło w fotografii.

Bug po zachodzie słońca w wyczekanym świetle. Okolice Drohiczyna.
Lustrzanka / ISO 100 / 14 mm / f16 / 0,6 s / + filtr połówkowy szary 2EV / +statyw fotograficzny / fot. Marek Waśkiel

Wiem, że wiele osób sądzi, że dla powstania dobrego zdjęcia istotna jest akcja, albo atrakcyjna modelka lub też niepowtarzalna sytuacja. Tak, zgadzam się – te elementy są niekiedy bardzo ważne. Pragnę przy tym podkreślić, że świetne, poruszające zdjęcia (a tylko takie są zwane przeze mnie fotografiami), powstają wyłącznie przy współudziale rewelacyjnego światła.

Światło musi być obecne w tych najlepszych kadrach jako kluczowy, podstawowy element. Fotograf poszukuje szansy na zrobienia zdjęcia w oświetleniu najbardziej odpowiednim i najkorzystniejszym dla konkretnego ujęcia.  A przynajmniej powinien szukać…

Rola światła w fotografii

Umiejętność odnajdywania rewelacyjnego światła jest podstawą prawdziwego, świadomego fotografowania. Niezwykle długa jest droga do wypatrzenia tego, które jest cudowne i najlepsze dla naszego zdjęcia. Obserwuję wielu fotoamatorów na początku ich drogi i spostrzegam, jak długi i trudny jest proces nauczenia się tej sztuki. Łatwiej jest im uwierzyć, że dobre zdjęcia są dziełem cudownych aparatów, drogich obiektywów i muszą być realizowane w egzotycznych miejscach. Oczywiście według tego schematu myślenia niezbędne jest też udoskonalenie zdjęcia w jakimś zaawansowanym programie graficznym. Nie ma miejsce na żmudną obserwację.

Jakie cechy ma światło

Na pozór proste jest określenie podstawowych cech światła: kierunek, natężenie, barwa i charakter. Problem zaczyna się w chwili, kiedy chce się każdą z tych cech wykorzystać jako atut zdjęcia. Na ogół fotoamatorzy nie widzą kierunku światła. Nie postrzegają jego barwy i nie potrafią ocenić jego natężenia.

To samo miejsce oświetlone innym rodzajem światła będzie wyglądało tylko na pozór podobnie. W rzeczywistości będzie jakże odmiennie. Więcej na ten temat przeczytasz w moim artykule – kolory w fotografii.

Wielokrotnie przeżyłem chwile zauroczenia i zdumienia oglądając świetnie znane mi pejzaże w odmiennych godzinach dnia albo porach roku. Nauczyłem się dzięki tym obserwacjom przychodzić w te same miejsca o różnym czasie, oczekując niezwykłych ujęć. Nauczyłem się też dobierać najlepsze godziny, w których warto owe krajobrazy fotografować.

Zdjęcie przedstawiające przykład wykorzystania naturalnego światła w fotografii krajobrazowej.

Wykorzystanie naturalnego oświetlenia to podstawa w fotografii krajobrazowej. fot. Marek Waśkiel

Jak nauczyć się prawidłowego widzenia światła

Jeżeli chcesz nauczyć się widzenia światła, musisz być uważnym obserwatorem, zwracającym uwagę na drobiazgi. Najlepiej przez pewien, dosyć długi, czas obserwować to samo miejsce i próbować w myślach opisywać odczucia, jakie nam towarzyszą. Jeżeli pojawią się w nich określenia pełen zachwytu dla czegoś, czego w gruncie rzeczy nie potrafisz jeszcze zidentyfikować, wówczas jest wielka szansa, że zachwyca Cię właśnie rewelacyjne światło.

Postaraj się wtedy zastanowić dlaczego Cię zatrzymuje, nakłaniania do zrobienia zdjęcia i jak byś je konkretnie opisał według czterech powyższych cech. Popatrz także na swoje ulubione widoki i zastanów się, kiedy warto je fotografować, by powstały piękne kadry. W fotografii krajobrazowej koniecznie wykorzystuj najwspanialszego światło, które pojawia się o świcie albo w czasie końca dnia (tzw. złota godzina). Jeśli jesteś fotografem, korzystającym ze sztucznego światła, musisz wiedzieć jak kreatywnie z niego skorzystać.

Moje fotografowanie jest przede wszystkim poszukiwaniem najlepszego światła, w którym mogę pokazać swoje ulubione miejsca. Inne elementy są znacznie mniej ważne. Jeżeli znajdziesz w jakimś podręczniku fotografii owe zdanie: „najważniejsze jest światło” jest wielce prawdopodobne, że to będzie dobry poradnik…

Z tego artykułu dowiesz się dokładnie, jak uczyć się fotografii.