“Jaki aparat wybrać” albo “jaki obiektyw kupić” – to nieustanne dylematy początkujących oraz bardziej zaawansowanych fotografów. Co wybrać, aby wykonywać ciekawe zdjęcia? Czy warto sięgać po nowości? Lustrzanka, a może jednak bezlusterkowiec? Poznaj podstawowe różnice pomiędzy rożnymi typami aparatów oraz sprawdź, do jakiego rodzaju fotografii mogą Ci się przydać. 

Jak wybrać dobry aparat fotograficzny

Doskonały aparat nie zrobi z Ciebie doskonałego fotografa, jednak źle dobrany sprzęt uniemożliwi Ci wykonanie zaplanowanego zdjęcia.

Wybór aparatu zależy od wielu czynników min.: Twojego budżetu, tego co wiesz na temat fotografowania oraz tego co chcesz osiągnąć i co będziesz fotografować.

Osoby, które poważnie podchodzą do nauki fotografii potrzebują sprzętu, odpowiadającego ich większym ambicjom. Inni czują po prostu, że coś warto zmienić. Często trochę zastępczo sądzą, że kupno nowego aparatu zapewni im lepsze ujęcia. Jak powszechnie wiadomo – “nowy i drogi aparat będzie robił ładniejsze zdjęcia” 😉

Aparat do zdjęć, czy sztuki – czyli czym jest fotografia

Wybierając aparat warto pamiętać, że robienie zdjęć (fotografia) to zapisywanie światłem, a robienie dobrych zdjęć to nic innego, jak zgrabne połączenie kilku elementów:

  • wyobraźni fotografa (bez niej nawet najbardziej drogocenny sprzęt fotograficzny staje się „kupą złomu”),
  • widzenia otaczającego nas światła i świata (zauważanie ciekawych zdjęć, które moim zdaniem można znaleźć prawie wszędzie)
  • chęci ich wykonania (zauważyć zdjęcie i umieć je zrobić to dwie różne „strony medalu”)
  • wiedzy ogólniej o problemie (którym chcemy opowiedzieć za pomocą zdjęć)
  • wiedzy technicznej (o świetle i sposobach jego rejestrowania przez aparat)
  • umiejętności zarządzania aparatem – (tak, aby nie przeszkadzał Ci w robieniu zdjęć)

Jaki aparat wybrać – może “cyfrówkę”

W nazewnictwie możesz spotkać wiele nieporozumień. Większość aparatów zaliczamy do olbrzymiej rodziny cyfrówek. Nalezą do niej (między innymi):

  • kompakty
  • bezlusterkowce
  • lustrzanki

Przynależność do grupy nie musi świadczyć o jakości wykonania aparatu oraz jakości rejestrowanego obrazu.

Na rynku znajdziemy zaawansowane kompakty oraz bardzo proste lustrzanki. Jeżeli liczba opcji Cię przytłacza – nie przejmuj się – rodzaj aparatu nie ma w gruncie rzeczy żadnego znaczenia. Istotne jest to, do czego może nam służyć i jak spełni postawione przed nim zadanie.

Zdjęcie prezentujące jaki aparat cyfrowy najlepiej wybrać.

Wielka rodzina CYFRÓWEK: kompakty, bezlusterkowce, lustrzanki i aparaty w telefonach. Producenci każdej serii urządzeń mogą oferować dobry aparat fotograficzny dla amatora.

Aparat umieszczony w telefonie komórkowym też jest cyfrówką (którą osobiście włączyłbym do szerokiej rodziny kompaktów). Obecność aparatów fotograficznych w telefonach najbardziej uderzył w sprzedaż produktów z segmentu kompaktów, co wskazuje na ich podobieństwo.

Jeszcze raz wyjaśniam: sporo osób nazywa cyfrówkami tylko kompakty – ale to nieprawidłowe określenie. Wszystkie typy aparatów (kompakty, bezusterkowe i lustrzanki), które tworząc obraz posługują się cyfrową technologią, są po prostu cyfrówkami.

Jak kupić dobry aparat cyfrowy

Pod względem przeznaczenia, całą wielką rodzinę aparatów fotograficznych (kompaktów, bezlusterkowców i lustrzanek), można najogólniej podzielić na trzy grupy:

  • aparaty dla początkujących
  • aparaty półprofesjonalne
  • aparaty przeznaczone dla zawodowców

W podobnych przedziałach cenowych odnajdziemy podobny zakres możliwości aparatów z każdej grupy (z podobnymi funkcjami i jakością obrazu).

Pojawiające się niedociągnięcia najczęściej dotyczą konstrukcji modeli, które są zbyt szybko wypuszczone do sprzedaży. Dlatego najbezpieczniej jest kupować modele aparatów, które znajdują się na rynku co najmniej od roku. Ich wady są już poprawione i można spokojnie zająć się fotografowaniem (bez obaw o przypadkową awarię).

Złym pomysłem jest sięganie po aparaty fotograficzne sprzed bardzo wielu lat (np. 7 czy 8) , ponieważ te mogą być już zbyt przestarzałe. Postęp w technologii fotografii cyfrowej jest olbrzymi. Aby tworzyć wspaniałe zdjęcia – trzeba korzystać z najnowszych możliwości (3-4 lata są zupełnie dobre).

Fotografia natychmiastowa – czyli aparat dla amatora

Lubisz klasykę? Dzięki aparatom do zdjęć natychmiastowych powrócisz do przeszłości fotografii. Ten typ aparatów pozwoli Ci uzyskać odbitkę bezpośrednio po wykonaniu zdjęcia. Część z nich zalicza się do grupy analogów (czyli nie są cyfrówkami).

Na rynku występują także aparaty natychmiastowe – będące połączeniem kompaktu cyfrowego z drukarką. Przykładami są m.in. Polaroid POP, FujiFilm Instax Square. Ten typ urządzenia pozwala na zapis cyfrowy zdjęcia, jego edycję w aparacie, a następnie wydrukowanie poprawionej odbitki.

Zdjęcie przedstawiające jak wybrać dobry aparat do fotografii natychmiastowej.

Cyfrowe aparaty do zdjęć natychmiastowych z wbudowaną drukarką.

Poprawianie zdjęcia przed wydrukiem może być pomocne, ale ma też swoje wady. Edycja osłabia magię fotografii natychmiastowej, która polega na zaskoczeniu widza finalnym obrazem. Ten typ aparatów jest uwielbiany przez dzieci oraz młodych entuzjastów fotografii. Sprawia wiele frajdy podczas fotografowania, ale nie nadaje się do nauki fotografii.

Co to jest kompakt – czyli rozsądny kompromis

“Kompakt” najczęściej jest aparatem cyfrowym. Lekkim, o niewielkich rozmiarach i prostej obsłudze. Najprostsze kompakty mają na korpusie wyłącznie jeden przycisk, czyli spust migawki. Wszelkie dodatkowe funkcje obsługiwane są z poziomu menu na wyświetlaczu aparatu.

Ponadto taki aparat ma obiektyw wbudowany na stałe – często o dużym zakresie ogniskowych (tzw. superzoom) i stabilizacji obrazu.

Należy pamiętać, że kompakt jest aparatem bez możliwości wymiany obiektywu!

Dla ułatwienia obsługi, kompakty wyposażono w duży zakres programów tematycznych. Fotoamatorzy mogą wykorzystywać programy takie jak np. portret, plaża, śnieg itp. Matryca takiego aparatu, chociaż niewielkich rozmiarów, ma wysoką rozdzielczość.

Najprostsze kompakty mają z reguły możliwość zapisu tylko plików JPEG, ale umożliwiają też nagrywanie filmów (w artykule raw czy jpg – przeczytasz o różnicach pomiędzy poszczególnymi formatami zdjęć).  Rodzina współczesnych aparatów kompaktowych jest bardzo bogata oraz niezwykle zróżnicowana pod względem cenowym.
Obraz przedstawiający, jak wybrać dobry kompaktowy aparat fotograficzny.

Kompakty nie mają wymiennej optyki, ale dzięki swej zwartej budowie są bardzo użyteczne. Kompakt to z reguły świetny aparat dla początkujących!

Atutem prostych kompaktów jest niewielka cena oraz waga, a także przystępne gabaryty.

Wybierając markowy kompakt z górnej półki cenowej, otrzymujesz:

  • dobry system pomiaru światła (często przeniesiony z innych modeli wyższej klasy)
  • standardowe obiektywy (z optycznym zoomem i autofokusem)
  • lampę błyskową z przydatnymi funkcjami (np. redukcja czerwonych oczu)

Rozbudowane informacje o wyborze aparatu znajdziesz też w moim kursie fotografii online.

Poznaj Pakiet Kursów i Zaoszczędź 259 zł

Kompakt stara się być uniwersalny

Aparat kompaktowy jest dostosowany do podstawowych zadań użytkowników takich jak: fotografowanie rodziny i przyjaciół oraz zapierających dech w piersiach widoków 🙂

Wśród wad kompaktów można wymienić: powolne uruchomianie aparatu, opóźnienia w ustawieniu ostrości, często kiepskiej jakości obiektyw, wolne przetwarzanie i zapisywanie wykonanych zdjęć.

Istnieją kompakty (niestety znacznie droższe) będące bardzo udanymi konstrukcjami w swojej klasie. Można tutaj wymienić np. aparaty Nikon Coolpix z serii P, Sony RX, czy Canony z serii G. Po pierwsze – te modele mają lepsze matryce z możliwością korzystania z wysokiego ISO, bardzo dobre obiektywy, szybki autofokus, mocny procesor obrazu. Umożliwiają także nagrywanie filmów w dużych rozdzielczościach.

Ponadto, oprócz zdefiniowanych programów automatycznych, dają swoim użytkownikom możliwość ustawień manualnych ekspozycji (tryby PASM). Pozwalają na zapis nie tylko plików JPG, ale także plików RAW oraz dają możliwość podpięcia zewnętrznej lampy błyskowej i innych akcesoriów.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze kompaktu

Istotnym parametrem jest jasność obiektywu oraz jego ogniskowa. Generalnie – im jest jaśniejszy (np. f 2,8) tym lepiej. Na ogół kompakty mają obiektyw typu zoom, umożliwiający fotografowanie szerokich planów i zbliżeń. Dlatego optymalna ogniskowa powinna dawać możliwość wykonywania szerokich planów (tzw. szeroki kąt) oraz niewielkich zbliżeń (tzw. teleobiektyw).

Dobrym wyborem będzie obiektyw o ogniskowej 24-70 mm w tzw. mnożniku ogniskowej albo ekwiwalencie dla pełnej klatki. „Zoom cyfrowy” nie jest istotnym parametrem. Im jest on większy, tym gorsza jest jakość zdjęcia.

Większość aparatów ma wbudowaną lampę błyskową. To dobre rozwiązanie (chociaż wymaga wiedzy, jak się nią posługiwać). Błysk flesza, zaproponowany i wykonany przez układ elektroniczny aparatu, nie zawsze będzie pomocny – często wręcz oszpeci Twoje zdjęcia.

Co można fotografować za pomocą kompaktu

Z wykorzystaniem kompaktu możesz fotografować wszystkie tematy nie wymagające specjalistycznych zastosowań. Nawet ze średniej jakości kompaktu otrzymasz najczęściej znacznie lepsze zdjęcia i filmy, niż z dobrego aparatu w smartfonie. Kompakt ma od niego większa matrycę oraz lepszą jakość obiektywu. Z reguły ma też szybszy i bardziej precyzyjny autofokus, niż ten w telefonie.

Osobiście używam kompaktu do typowej fotografii domowej, zdjęć z rodzinnych imprez, wycieczek, do filmowania, statycznej fotografii ulicznej, architektury, fotografii zbliżeniowej. Kompakt nie radzi sobie najlepiej w trudnych warunkach atmosferycznych np. zimno, ciemno (zdjęcia nocne) i tam, gdzie trzeba ustawić szybko ostrość np. fotografia przyrodnicza, sportowa, poruszające się dzieci itp.

Co to jest lustrzanka – czyli profesjonalny aparat fotograficzny

Lustrzanka jest rodzajem cyfrowego aparatu fotograficznego z możliwością wymiany obiektywów. Znajdują się w niej m.in.: ruchome lustro (od którego pochodzi nazwa tego typu aparatów) i matówka, na którą rzutowany jest obraz.

Głównym zadaniem obu elementów jest umożliwienie precyzyjnej pracy nad kadrem (np. bardzo dokładne nastawianie ostrości, ocena oświetlenia, skomponowanie kadru, czy ocena zastosowanej głębi ostrości). Po prostu – przez wizjer optyczny widzisz świat dokładnie takim jaki jest. Światło wpada przez obiektyw, dociera do lustra, potem jest odwracane w pryzmacie i tafia do naszego oka.

Zdjęcie prezentujące jak kupić dobry aparat fotograficzny - lustrzankę.

Lustrzanki cyfrowe należą do najbardziej popularnych typów aparatów.

Podczas wykonywania zdjęcia lustro unosi się i odsłania dostęp do migawki, która z kolei reguluje czas dostępu światła do matrycy. Lustrzanka jest bardzo wygodnym narzędziem pracy fotografa. Do wnętrza aparatu przez obiektyw wpada światło, wówczas dokonuje się pomiar jego natężenia, a po naciśnięciu spustu migawki na matrycy rejestrowany jest obraz.

Fotograf w wizjerze widzi dokładnie to, co znajdzie się w kadrze, ponieważ patrzy na świat przez dołączane do korpusu obiektywy. Po wykonaniu zdjęcia cyfrową lustrzanką, można natychmiast podejrzeć efekt pracy i ocenić poprawności ekspozycji, kompozycji oraz ostrości.

Podczas jednej sesji możliwa jest zmiana obiektywów o różnych ogniskowych i jasności, dołączanie akcesoriów oraz zmiana np. ustawienia czułości matrycy (ISO) oraz formatów zapisu np. RAW. Dobra lustrzanka cyfrowa pozwala na pełną kontrolę nad kadrem. Od wyboru i ustawienia sceny, po jej zapis na karcie pamięci w formie cyfrowego pliku.

Jest to po prostu aparat uniwersalny, który wraz z różnymi obiektywami i akcesoriami z powodzeniem można wykorzystać do robienia różnego rodzaju fotografii: krajobrazu, przyrody, makro, zwierząt lub fotografii portretowej.

Cyfrowa lustrzanka (z biegiem czasu zaopatrzona w optymalny system obiektywów i innych akcesoriów) jest obecnie najbardziej przydatnym aparatem. Pamiętaj, że podstawą systemu jest sam korpus (body), który może być sprzedawany w zestawie z obiektywem lub bez niego.

Jaką lustrzankę wybrać – Nikon, Canon czy Pentax

Trzeba pamiętać, że wybierając markę aparatu, np. Nikon, Canon, Sony czy Pentax, podejmujemy decyzję o wejściu w system, który zawiera m.in. obiektywy, lampy błyskowe i cały zestaw innych elementów. Niestety nie są one ze sobą zamienne i kompatybilne. Oznacza to, że poszczególne elementy (np. obiektywy czy lampy) nie pasują do siebie.

Jeżeli z różnych względów się rozczarujemy, to wymiana systemu (czyli korpusu, obiektywów i akcesoriów) np. z Canona na Nikona lub odwrotnie, nie będzie tania. Dlatego tak istotny jest świadomy wybór marki.

Sugeruję wybór Nikona albo Canona. Do aparatów tych marek odnajdziesz mnóstwo obiektów i akcesoriów – także tych używanych.

Czym są bezlusterkowce i dlaczego zastępują lustrzanki

Bezlusterkowce są dość młodą grupą aparatów. Pomimo tego rozwijają się bardzo prężnie i mają coraz lepsze parametry. Opisując działanie lustrzanki, zwróciłem uwagę na znaczenie lustra i pryzmatu w jej konstrukcji. Jak wskazuje nazwa, „bezlusterkowiec” nie ma w swojej konstrukcji tych dwóch elementów.

Fotografia przedstawiająca jak wybrać dobry aparat bezlusterkowy.

Kilka przykładowych modeli tzw. bezlusterkowców

Podobnie jak ma to się w lustrzankach – światło dociera do wnętrza aparatu przez obiektyw, ale rejestrowany obraz widzimy wyłącznie na monitorze LCD z tyłu aparatu (albo w elektronicznym wizjerze, który także jest monitorem). W tym wypadku zawsze widzimy obraz elektroniczny, zinterpretowany przez system aparatu. Nie ma tu wizjera optycznego. Bywa to poważnym problemem. Szczególnie kiedy jest mało światła. Wówczas w tańszych modelach bezlusterkowców podgląd obrazu może być zaszumiony i nieczytelny.

Często podkreśla się także różnice w gabarytach pomiędzy lustrzankami a bezlusterkowcami. Argumentuje się, że te ostatnie są mniejsze i lżejsze. Oczywiście istnieje grupa małych bezlusterkowców, ale większość modeli z matrycami (o wielkości takiej jak w lustrzankach) ma podobne gabaryt i ciężar.

Tylko grupa bezlusterkowców opartych na małych matrycach, może mieć rozmiary mniejsze niż lustrzanki. Jednak mała matryca to gorszy obraz. Zawsze warto wybierać jak najlepszą jakość produktu i obrazu.

Cena bezlusterkowców nie jest ich atutem

Cenowo bezlusterkowce w zasadzie nie różnią się od lustrzanek, chociaż mam wrażenie, że często bywają zadziwiająco drogie w momencie pojawienia się na rynku, by potem gwałtownie tracić na cenie. Problemem jest znacznie mniejsza dostępność obiektywów i akcesoriów do wielu korpusów.

Rodzina tych aparatów dynamicznie się rozwija i z pewnością z biegiem czasu będzie rosło ich znaczenie. Jednak o tempie zmian zadecyduje przede wszystkim ich cena oraz dostępność szerszej gamy obiektywów i akcesoriów. Wśród bezlusterkowców znajdziesz produkty firm: Nikon, Canon, Sony, Olympus, Panasonic, Fuji, Leica, Hasselblad i kilku innych.

Nie są one ze sobą kompatybilne (poza niektórymi modelami Olympus i Panasonic) jeśli chodzi o optykę – czyli mają różne mocowania obiektywów i akcesoriów. Warto też zwrócić uwagę, że mocowania obiektywów lustrzanek i bezlusterkowców nie są ze sobą zgodne. Nawet w modelach tej samej marki np. Nikon, Canon czy Sony.

Właściciel lustrzanki (np. Canon), kupując bezlusterkowce tej samej firmy, aby korzystać z dotychczas zgromadzonej kolekcji obiektywów, musi albo kupić nowe obiektywy albo specjalną (i to wcale nie tanią) przejściówkę. Ostatnio walcząc o względy konsumentów cześć producentów dodaje owe przejściówki gratis.

Oczywiście dla fotoamatora nie ma najmniejszej w tej chwili konieczności zamiany lustrzanki na bezlusterkowca. Tym bardziej, że taka decyzja wiąże się ze sporymi wydatkami. Czołowi producenci aparatów fotograficznych podjęli jednak w większości decyzję o  zaprzestaniu prac na nowymi modelami lustrzanek i decydują się na wytwarzanie wyłącznie nowych modeli bezlusterkowców.  W perspektywie zmusi to więc dotychczasowych właścicieli lustrzanek do zastanowienia się kiedy zmienić dotychczasowy aparat na nowszy model ale już wówczas najpewniej bezlusterkowca.

Przeczytaj ten artykuł i przekonaj się,  co jest lepsze – lustrzanka czy bezlusterkowiec.

Poznaj Pakiet Kursów i Zaoszczędź 259 zł

Nie ma aparatów uniwersalnych

Wybór aparatu jest najczęściej kwestią kompromisu. Zawsze podkreślam, że na początek trzeba wybrać aparat, który nam się podoba i który nie osłabi w nas radości fotografowania!

Owa radość fotografowania jest najważniejsza – zawsze i wszędzie! Bez niej fotografowanie staje się katorżniczym zajęciem nieprzynoszącym ani satysfakcji, ani dobrych zdjęć.

Bardzo często patrzę na osoby, które przygniatane ciężarem zawiłości sprzętowych (lub niepotrafiące odszukać swoich ulubionych fotograficznych tematów), porzucają fotografowanie. Jednak bez „rzemiosła”(czyli opanowania aparatu) nie możliwe jest też świadome robienie zdjęć.

Czym fotografuję

Obecnie fotografuję lustrzankami Nikona i Canona, bezlusterkowcem Nikona i Sony i kompaktem Sony oraz aparatami w telefonach Samsung. Jak widać – po prostu kocham fotografowanie. Świetne zdjęcia są wynikiem nie tylko dobrze dobranego aparatu ale także pracą nad własnym rzemiosłem oraz nad wyobraźnią. Dlatego razem z wyborem aparatu podejmij decyzję o nauce fotografii (może połączysz obie decyzje?).

Kurs Fotografii Warszawa i nie tylko 🙂

Życzyłbym każdemu i każdej z Was, abyście mieli najdroższy i najlepszy sprzęt na świecie. I to właśnie od teraz! Wówczas natychmiast przekonalibyście się, jak niewiele od niego zależy.

Moglibyście bez straty czasu na nieważne pytania, skupić się na tym co w fotografii jest najbardziej istotne: widzeniu światła i obserwacji świata, zdobywaniu wiedzy, doświadczenia i umiejętności, rozbudzaniu pasji, kształtowaniu cierpliwości i wyobraźni. Tego nie da się kupić w żadnym sklepie, ale z pewnością można się usilnie starać, aby jak najszybciej owe umiejętności posiąść.

Osoby przychodzące na mój kurs fotografii w Warszawie, otrzymują wszystkie niezbędne informację o swoich aparatach. Dzięki temu uczą się ich obsługi, a następnie mogą wykonywać coraz lepsze zdjęcia.

Obraz ilustrujący, jakie zdjęcia można wykonywać dobrym aparatem fotograficznym.

Poranek w dolinie rzeki Bug.   + Filtr połówkowy szary. fot. Marek Waśkiel

Jaki aparat kupić do fotografowania krajobrazu

Po tych ogólnych wyjaśnieniach, odniosę się jeszcze do często nadsyłanych pytań – jaki aparat wybrać do fotografii krajobrazowej, natury i dzikiej przyrody.

Aparat jest elementem systemu

Od razu zastrzegam, że fotografuję każdym rodzajem aparatów, ale w przypadku fotografii natury, krajobrazu i zwierząt najbardziej sprawdzają się lustrzanki oraz bezlusterkowce, zaopatrzone w odpowiedni system obiektywów. Trzeba pamiętać, że wybierając markę aparatu, np. Nikon, Canon, Sony czy Pentax, podejmujemy decyzję o wejściu w system, który zawiera m.in. obiektywy, lampę błyskową i cały zestaw innych elementów.

Wymiana systemu, czyli korpusu i obiektywów np. z Canona na Nikona lub odwrotnie, nie jest tania. Dlatego warto dobrze się zastanowić nad wyborem marki. Każdy światowy potentat fotograficzny proponuje kilka albo kilkanaście modeli różnych lustrzanek przeznaczonych dla różnych odbiorców: początkujących, średniozaawansowanych oraz profesjonalistów.

Przy wyborze korpusu dla fotografa krajobrazu należy kierować się kilkoma podstawowymi kryteriami:

  • Niezawodność
  • Uszczelnienia korpusu
  • Łatwa kontrola nad kadrem
  • Precyzyjny i szybki autofokus
  • Świetna kontrola nad ekspozycją
  • Rozmiar matrycy
  • Budżet przeznaczony na zakupy oraz dostępność akcesoriów
  • Ergonomia

Niezawodność

Moim zdaniem na niezawodność składają się: trwała, solidna obudowa (ze stopów magnezu lub aluminium), jak najlepsze uszczelnienia korpusu (chroniące przed wilgocią, piaskiem i kurzem). Obecność trwałej migawki (gwarancja trwałości przynajmniej 150 tysięcy zdjęć). Wytrzymałość na szeroki zakres temperatur otoczenia, w których może pracować aparat, oraz sprawa w polskich warunkach niebagatelna: dostępność serwisu.

Uszczelnienia korpusu

To istotna cecha aparatu, ponieważ jako fotografowie krajobrazu nie będziemy robić zdjęć wyłącznie w czasie „dobrej pogody”, rozumianej potocznie jako słoneczna i bezchmurna. Bywa, że aura nadaje fotografiom niepowtarzalny klimat, kiedy na przykład trafimy na zamglenia lub wiatr przeganiający stada chmur. Może się zdarzyć, że postanowimy fotografować w deszczu lub podczas padającego śniegu.

Uszczelnienia ochronią aparat przed działaniem tych czynników. Na marginesie dodam, że jeżeli decydujemy się na sesję w naprawdę złych warunkach (kurz, pył lub wilgoć), to uszczelnione powinny być także obiektywy i trzeba pomyśleć o dodatkowym zabezpieczeniu aparatu, na przykład najprostszym workiem foliowym lub bardziej wyrafinowanym systemem ochrony. Więcej informacji o przygotowaniu do fotografowania w złej pogodzie znajdziesz we wpisie jak fotografować burze.

Poradnik Fotografii Krajobrazowej

 

Łatwa kontrola nad kadrem

Sprawdzając aparat pod względem drugiego kryterium – pełnej kontroli nad kadrem – zwracam uwagę na szybki i precyzyjny autofokus oraz wizjer optyczny (nieelektroniczny) pokrywający 100 procent kadru. Gdy tematem będzie na przykład fotografowanie zwierząt, z pewnością przyda się szybki tryb seryjnych zdjęć.

Precyzyjny i szybki autofokus

W fotografii przyrodniczej niezwykle często musimy  wykorzystać moment dany nam przez naturę. Szybkość i celność autofokusa pozwala wykorzystać w pełni takie chwile. Musimy sprawdzić czy autofkous  wybranym przez nas modelu będzie spełniał nasze oczekiwania. Warto w tym miejscu wspomnieć, że bezlusterkowce mogą mieć pewien problem z ciągłym trybem autofokusa.

Świetna kontrola nad ekspozycją

Oceniając pełną kontrolę nad ekspozycją, sprawdzam, czy mam łatwy dostęp do ręcznego ustawienia parametrów ekspozycji i do poszczególnych funkcji z poziomu korpusu (bez konieczności wchodzenia i szukania w menu aparatu). Kontrola nad ekspozycją oznacza łatwy dostęp do trybów pomiaru światłomierza, trybów pracy migawki, wyboru ISO, balansu bieli, korekcji ekspozycji itp. Zwracam także uwagę na to, czy aparat posiada wysokie, efektywne (bez szumów) ISO.

W tym przypadku nie chodzi o deklarację producenta „nasz aparat robi  zdjęcia przy 12 800 ISO”, lecz o realny stan zaszumienia obrazu możliwy do zaakceptowania na zdjęciach oraz ewentualnego zredukowania w programach graficznych.

Rozmiar matrycy

Rozmiar matrycy w zasadzie sprowadza się do wyboru między aparatem z tzw. dużą matrycą (pełnoklatkową)
o wymiarach klatki filmu małoobrazkowego 36 mm na 24 mm (full frame – FF) a tzw. matrycą półklatkową wymiarami zbliżoną do połowy rozmiarów pełnoklatkowej, czyli mniej więcej 16,7 mm na 25,1 mm (advanced photo system type-classic – APS-C).

Matryce pełnoklatkowe pozwalają na rejestrowanie obrazów o lepszej jakości, większej rozpiętości tonalnej, lepiej też odwzorowują głębię ostrości niż mniejsze.  większości tego typu aparatów mamy większy wizjer, o pozwala na skuteczniejszą kontrolę obrazu. Jednak korpusy z matrycą pełnoklatkową są droższe, a także znacznie większe i cięższe od aparatów z matrycą APS-C.

Istotnym elementem przy podejmowaniu decyzji dotyczącej matrycy jest to, że po podłączeniu do korpusu z matrycą APS-C obiektywu o ogniskowej opisanej na obudowie jako np. 24–70 mm zmienia się jego kąt widzenia o tyle, o ile owa matryca jest mniejsza od matrycy FF.  Jeżeli matryca jest mniejsza o połowę, stosujemy mnożnik ogniskowej 1,5 i wówczas otrzymamy realny kąt widzenia dla obiektywu 36–105 mm.

Jednak takie rozwiązanie może mieć też zalety, jeżeli jest to obiektyw dedykowany do pełnej klatki. Wykorzystywane wówczas będzie tylko jego centrum, które pozwala na uzyskanie najostrzejszego obrazu. Zauważ, że np. gdy podpinasz do korpusu z matrycą APSC obiektyw o ogniskowej 400 mm jako fotograf przyrody uzyskujesz znaczne jej wydłużenie – do 600 mm – bez straty jasności oraz jakości obrazu.

Budżet na zakupy

Nie warto kupować aparatów z “dolnej półki cenowej”. Są one zazwyczaj okrojone z wielu przydanych funkcji oraz wykonane z gorszych materiałów.  Dobry sprzęt zazwyczaj nie jest tani, dlatego sugerowałbym kupienie starszego modelu aparatu sprzed 2-3 lat i dobranie do niego solidnego, ale nieco droższego obiektywu. Inwestowanie w dobre, jasne obiektywy dla fotografa zawsze jest opłacalne.

Przeznaczając zaplanowaną kwotę na aparat, trzeba pamiętać o konieczności wydzielenia pewnej sumy na różne drobiazgi, np. karty pamięci, torbę oraz jakże niedoceniany, ale bardzo ważny solidny statyw. Warto rozważyć zakupy sprzętu używanego np. w komisach fotograficznych.

Zdjęcie prezentujące, jaki aparat wybrać do fotografowania przyrody.

Fotografowanie dzikich zwierząt wymaga cierpliwości i dobrej optyki. Zastanów się,
czy wybierając jakiś system znajdziesz w nim obiektywy, na których Ci zależy? fot. Marek Waśkiel

Ergonomia

Najprościej rzecz ujmując, ergonomia sprowadza się do oceny, czy aparat dobrze trzyma się w ręku  i czy ważne przyciski są w logicznych miejscach.

Dostępność systemowych obiektywów i akcesoriów

Kupowanie samego korpusu jest pozbawione sensu. Musi istnieć szansa na stosowanie świetnych obiektyw o przystępnej cenie oraz całej gamy akcesoriów ułatwiających fotografowanie.

Inne użyteczne funkcje aparatu, które pomogą w uzyskiwaniu lepszych zdjęć:

  • Duży ekran ciekłokrystaliczny, czyli (najlepiej odchylany w wiele stron) wyświetlacz umożliwiający obserwowanie ustawień aparatu oraz podgląd wykonanych zdjęć. Im więcej kierunków odchylania tym lepiej!
  • Tryb Live View  i świetny wizjer elektroniczny w bezlusterkowcach. Podgląd  na żywo, który ułatwia precyzyjne ustawianie ostrości w trybie ostrzenia manualnego. Wizjer elektroniczny w bezlusterkowcach pozwala na bardzo zaawansowaną kontrolę obrazu.
  • Funkcja wstępnego podnoszenia lustra (tylko w lustrzankach), która pozwala uniknąć niepożądanych drgań powstałych po uderzeniu lustra we wnętrzu aparatu w jego korpus. Przy dłuższych czasach ekspozycji oraz podczas fotografowania z użyciem obiektywów o długich ogniskowych, drgania źle wpływają na jakość obrazu.
  • Przycisk podglądu głębi ostrości pozwalający kontrolować rozległość głębi ostrości przy wybranej przesłonie (tylko w lustrzankach).
  • Dobry tryb filmowania.
  • Możliwość wykonania wielu zdjęć w tzw. bracketingu.

Konkretnie! Jaki aparat kupić?

Dochodzimy do niezwykle ważnej kwestii: jaki aparat kupić, jaki aparat wybrać? Rzeczywistość jest prozaiczna:

w określonych zakresach cenowych wszystkie modele dostępne na rynku są do siebie bardzo podobne
pod względem zakresu możliwości i jakości rejestrowanego obrazu.

W pewnym segmencie np. lustrzanki i bezlusterkowce są z reguły tanie, bowiem okrojono je z szeregu funkcji, mają też gorsze rozwiązania technologiczne i materiałowe. Nie spodziewajmy się w nich wyrafinowanych systemów pomiaru światła, szybkiego autofokusa czy uszczelnionego korpusu ze stopów magnezu.

Przeznaczając jakąś sumę na nowy aparat, warto wybrać taki model, który nam się podoba, dobrze trzyma się w ręku, o którym dobrą opinię mają nasi znajomi. Przed podjęciem decyzji o kupieniu konkretnego modelu poczytajcie teksty na portalach internetowych oraz opinie użytkowników na forach internetowych (choć te ostatnie niekiedy trzeba traktować z dystansem).

Jaki aparat wybrać – moje sugestie:

Fotografując podczas podróży, pracując w terenie i z napotkanymi ludźmi moje sugestie wyboru aparatu zawężają się do trzech marek: Nikon, Canon i Pentax oraz Sony. 

Muszę przyznać , że osobiście nie przepadam za bezlusterkowcami Sony, Olympusa albo Panasonica, podobnie po próbach używania Nikona Z7 wróciłem do Nikona D850. Bezlusterkowce na razie nie sprawdziły się podczas mojej pracy w terenie i w tych rodzajach fotografii, które są mi najbliższe. Jednak z zainteresowaniem będę przyglądał się nowym propozycjom aparatów bezlusterkowych i jestem pewien, że w perspektywie kilku najbliższych lat zdominują one rynek aparatów fotograficznych.

Myślę, że  będziemy się cieszyć nowymi modelami niezwykle przydatnych bezlusterkowców. Muszą jednak być zdecydowanie tańsze oraz posiadać szeroką gamę bardzo dobrych obiektywów (także dostępnych cenowo) oraz akcesoriów. Jeśli taki dzień nastanie wróżę im wielką przyszłość.

Jednak większość osób poszukuje aparatów “na ich kieszeń”, czyli raczej co najwyżej ze średniej półki cenowej.  Na niej zaś dominują lustrzanki. Dlatego poniżej wymieniam kilka modeli najbardziej dostępnych i sprawdzonych w terenie.

Z punktu widzenia początkującego fotografa krajobrazu:

Myśląc o fotografii perspektywicznie jako rozwojowym hobby w tej chwili z Nikona wybierałbym: Nikon D7100 *, Nikon D7200 *, Nikon 7500*, Nikon D500, Nikon D610 *, Nikon D750*, Nikon D810 i Nikon D850.

Z Canona pośród modeli 7D* (starsze modele są stosunkowo tanie) , 700D *, 800D *, 70D *, 77D, 80D *, 90D*, 6D *, 5D, 1D.

Natomiast z Pentaxa: Pentax KP *, Pentax K-3 *, PENTAX K-3 II *, Pentax K-1. Gwiazdką * są oznaczone modele, które sugeruję jako aparat dla początkującego fotografa.

Oto według mnie najbardziej solidne aparaty do fotografii krajobrazu: Sony a7R IV, Canon EOS 5DS R, Fujifilm GFX 50S, Fujifilm X-T3, Nikon D850, Nikon Z7, Panasonic Lumix DC-S1R, Pentax K-1 Mark II, Sony a7R III, Sony Cyber-shot DSC-RX10 III. Jednak jak to w życiu bywa nadają się do tego także inne modele znacznie tańszych aparatów.

Jeśli ktoś ma ograniczony budżet powinien zastanowić się nad kupnem używanego korpusu ale raczej nie warto kupować nowych aparatów niskiej klasy.

Takimi porażkami są np. modele Nikona z serii 3000 oraz Canon EOS 2000D i EOS 4000D. Nie warto na nie wydawać pieniędzy! Tylko pozornie są tanie. Według mnie w przyszłości wygenerują więcej kłopotów niż radości.

Dobry aparat fotograficzny – podsumowanie

Jeżeli nie masz ochoty (przynajmniej na razie) na zgłębiane tajników powstawania zdjęć. Nie interesuje Cię też samodzielnie ustawianie parametrów (np. ekspozycji), a Twoje tematy fotograficzne oscylują wokół fotografii domowej i rodzinnej – to najlepszym wyborem będzie kompakt. Jednak jeżeli bardziej interesujesz się fotografią (albo zamierzasz rozwijać się w tym kierunku), wówczas sugeruję sięgnięcie po aparat z wymienną optyką – czyli lustrzankę albo bezlusterkowiec.

Z biegiem czasu, kiedy jeszcze bardziej wzrośnie Twoje zainteresowanie fotografią, będzie można wykorzystać zaawansowane funkcje bezlusterkowca albo lustrzanki. Można wymienić tu chociażby – programy tematyczne lub półautomatyczne, możliwości obiektywów (np. samodzielne ustawianie ostrości i tworzenie rozmytego tła tzw. głębia ostrości) albo zabawa bokeh.

Pozdrawiam

Marek Waśkiel

Jeżeli macie jakieś pytania dotyczące wybory sprzętu zapraszam do zadawania ich w komentarzach pod tym poradnikiem ale wyłącznie w formie “mam na oku X i Y co wybrać?”. Mam mnóstwo pracy i nie udzielam konsultacji telefonicznych oraz mailowych dotyczących wyboru sprzętu!   

UWAGA!
Praktycznego używania sprzętu nauczysz się na moich warsztatach fotografii krajobrazowej i przyrodniczej, na które serdecznie zapraszam.

KONIECZNIE PRZECZYTAJ:

Lustrzanka czy bezlusterkowiec